Nhà mới làm nội thất bao lâu thì vào ở được? Đây là câu hỏi quen thuộc của nhiều gia đình khi tủ bếp, tủ áo vừa lắp xong, bước vào nhà đã cảm nhận rõ mùi "nhà mới". Thực tế, không có một con số ngày chung cho mọi căn nhà. Mùi này có thể đến từ nhiều nguồn cùng lúc: ván gỗ, keo, sơn, sàn, rèm, nệm, thậm chí cả nước lau sàn trong đợt vệ sinh cuối. Mỗi nguồn có đặc điểm phát thải và tốc độ suy giảm khác nhau. Bài viết sẽ lần lượt làm rõ mùi đến từ đâu, formaldehyde khác VOC thế nào, WHO và US EPA nói gì, thông gió ra sao cho hiệu quả và cách đọc số liệu kiểm nghiệm trên đồ nội thất.
Mùi nhà mới làm nội thất thường đến từ những nguồn phát thải nào?
Mùi trong một căn nhà vừa hoàn thiện hiếm khi chỉ đến từ một món đồ. Ván gỗ công nghiệp dùng cho tủ bếp, tủ áo có thể phát thải formaldehyde từ lớp keo liên kết. Sơn tường, lớp phủ đồ gỗ, keo dán sàn hay keo silicone quanh bồn rửa lại có thể phát ra các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, gọi tắt là VOC. Ngoài ra còn có thảm, rèm, nệm, sofa bọc vải, đồ nhựa mới và cả nước lau sàn dùng trong đợt vệ sinh cuối.
Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (US EPA), nồng độ nhiều loại VOC trong nhà thường cao hơn ngoài trời và có thể tăng rõ ngay sau khi sơn hoặc đưa đồ mới vào. Vì vậy, khi nói đến chất lượng không khí trong nhà, cần nhìn tổng thể cả căn nhà thay vì chỉ tập trung vào một bộ tủ.
Formaldehyde và VOC khác nhau ra sao, WHO và US EPA nói gì?
Formaldehyde là khí không màu, có mùi hăng, thường được nhắc đến trong mối liên hệ với keo sử dụng trong ván gỗ công nghiệp. VOC là một nhóm rộng hơn, bao gồm nhiều hợp chất có trong dung môi của sơn, keo và lớp phủ; khi đo tổng hợp, chỉ số này thường được gọi là TVOC.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong tài liệu hướng dẫn chất lượng không khí trong nhà năm 2010, nêu mức hướng dẫn formaldehyde 0,1 mg/m³ tính trung bình 30 phút, đặt ra để phòng kích ứng mắt, mũi, họng ở cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. US EPA nhấn mạnh hai cách chính để hạ VOC trong nhà: giảm nguồn phát thải và tăng thông gió. Hai chỉ số này bổ sung cho nhau: một món đồ có formaldehyde thấp vẫn cần xem thêm TVOC, và ngược lại.
Quý khách muốn hiểu sâu hơn về chất này và cách đọc báo cáo kiểm nghiệm, xem thêm bài về cấp phát thải ENF, E0 và cách đọc báo cáo kiểm nghiệm.
Vì sao không có con số ngày cố định để dọn vào nhà mới?
Phát thải thường giảm dần theo thời gian, nhưng tốc độ nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào loại và khối lượng vật liệu, nhiệt độ, độ ẩm, diện tích phòng, số cửa sổ và thói quen mở cửa. US EPA ghi nhận nhiệt độ và độ ẩm cao làm tốc độ phát thải formaldehyde tăng, vì vậy những tháng hè oi nóng hoặc các đợt nồm ở miền Bắc có thể khiến mùi trong nhà trở nên rõ hơn.
Ngay cả hai căn hộ có cùng diện tích và hoàn thiện cùng tháng cũng có thể cho kết quả khác nhau. Vì thế, lời hứa kiểu "để đúng bấy nhiêu ngày là ở được" không có cơ sở chung để áp dụng cho mọi trường hợp. Cách đáng tin hơn là chọn vật liệu có số liệu kiểm nghiệm rõ ràng, duy trì thông gió đều đặn và, khi cần, nhờ một đơn vị kiểm định có năng lực đo trực tiếp chất lượng không khí trong nhà anh chị.
Thông gió nhà mới thế nào để chất phát thải trong không khí giảm dần?
Thông gió về bản chất là quá trình pha loãng: đưa không khí ngoài trời vào và đẩy phần không khí đang chứa chất phát thải ra ngoài. Mở cửa ở hai phía đối diện để tạo luồng gió xuyên phòng thường hiệu quả hơn nhiều so với chỉ hé một ô cửa sổ. Trong những ngày đầu, gia đình mình có thể mở cả cánh tủ và ngăn kéo để không khí bên trong lưu thông tốt hơn.
Vào ngày nồm ẩm, việc mở cửa lại có thể kéo thêm hơi ẩm vào nhà; khi đó nhiều gia đình kết hợp quạt hút, máy hút ẩm hoặc hệ thống cấp gió tươi. US EPA coi thông gió là một biện pháp cơ bản để giảm VOC, nhưng thông gió không thay thế được việc lựa chọn vật liệu ít phát thải ngay từ đầu.
Keo, sơn gốc nước và sơn PU trong đồ gỗ phát thải VOC khác nhau ra sao?
Hàm lượng VOC của keo và sơn được tính bằng gam trên lít (g/L); con số càng thấp thì lượng dung môi bay hơi càng ít. Trong hồ sơ vật liệu của GoldenHome, keo ép màng có VOC 3 g/L, sơn gốc nước 131 g/L và sơn PU 414 g/L. Khoảng chênh này cho thấy lớp phủ có ảnh hưởng đáng kể đến lượng VOC đi vào không gian nội thất.
Cần phân biệt rõ: đây là số liệu của vật liệu ở dạng nguyên liệu, chưa phải nồng độ VOC đo trong không khí sau khi thi công. Khi xem báo giá, Quý khách có thể hỏi rõ bề mặt cánh sử dụng lớp phủ nào, chẳng hạn Lacquer matte hay veneer, để hình dung phần VOC đi kèm.
Cánh tủ bếp GoldenHome được kiểm nghiệm formaldehyde và TVOC với những con số nào?
Theo báo cáo kiểm nghiệm QGW20252553 và QGW20252554, cánh tủ bếp và tủ áo cốt ván dăm của GoldenHome đo được formaldehyde 0,010 mg/m³ và chỉ số TVOC từ 0,014 đến 0,018, theo tiêu chuẩn GB 18580-2025.
Về cấp phát thải của ván, GoldenHome áp dụng ENF hoặc E0 tuỳ mã, tập đoàn xác nhận trước báo giá. Theo GB/T 39600-2021, ENF là cấp formaldehyde ≤ 0,025 mg/m³, E0 là ≤ 0,050 mg/m³. Các mã HX020/HX020L, MX125, MX150, FX370, YX575 thuộc nhóm ENF; các mã MX130, MX140, FX345, FX355, FX360, FX365, YX565 thuộc nhóm E0. Anh chị cũng cần lưu ý rằng số trên báo cáo là kết quả của mẫu thử trong buồng đo tiêu chuẩn, không phải nồng độ không khí thực tế trong nhà.
Gia công tại nhà máy và hậu tủ lùi góp phần chống ẩm mốc ra sao?
Tủ GoldenHome được gia công tại nhà máy, gồm các công đoạn cắt, khoan và dán cạnh bằng máy tự động. Ở phía sau, tấm hậu lùi vào 18 mm so với mép thùng, tạo một khe giữa tủ và tường. Khe này giúp chống ẩm mốc khi tường bị nồm, đồng thời là vị trí lắp thanh giằng ngang sau hậu để thùng tủ vững hơn.
Với khí hậu nóng ẩm miền Bắc, đây là những chi tiết kết cấu gia đình mình có thể hỏi kỹ và xem trực tiếp tại showroom GoldenHome Hà Nội (dự kiến mở cửa 01/2027). Riêng vấn đề mùi và phát thải vẫn phụ thuộc vào vật liệu, lớp phủ và cách thông gió, như các phần trên đã đề cập.
Gia đình mình cần hỏi và chuẩn bị những gì khi chọn nội thất cho nhà mới?
Một số câu hỏi và công việc nhỏ có thể giúp gia đình mình chủ động hơn ngay từ lúc lên phương án:
- Hỏi cấp phát thải theo từng mã sản phẩm (ENF hay E0) và xin xem báo cáo kiểm nghiệm.
- Hỏi về loại keo, sơn, lớp phủ, rồi đối chiếu hàm lượng VOC (g/L) nếu có số liệu.
- Trao đổi thứ tự thi công với đơn vị làm nhà: sơn, sàn, keo xong trước, tủ lắp sau, có quãng thông gió giữa các đợt.
- Tính trước cách thông gió cho mùa nồm: quạt hút, máy hút ẩm, cấp gió tươi.
- Tính cả đồ rời như rèm, thảm, nệm, sofa, vì chúng cũng góp vào mùi nhà mới.
FAQ
Nhà mới làm nội thất bao lâu thì vào ở được?
Không có số ngày cố định. Thời gian phụ thuộc vào vật liệu, nhiệt độ, độ ẩm và mức thông gió. Cách đáng tin là chọn vật liệu có số liệu kiểm nghiệm rõ, thông gió đều và đo không khí trong nhà khi cần.
Mùi gỗ công nghiệp có phải chỉ do formaldehyde?
Không. Mùi nhà mới là tổng của formaldehyde và nhiều VOC đến từ sơn, keo, sàn, rèm, nệm, chất tẩy rửa.
WHO đưa ra mức hướng dẫn formaldehyde trong nhà là bao nhiêu?
Tài liệu hướng dẫn chất lượng không khí trong nhà của WHO (2010) nêu mức 0,1 mg/m³, tính trung bình 30 phút.
Tủ bếp GoldenHome thuộc cấp ENF hay E0?
ENF hoặc E0 tuỳ mã, tập đoàn xác nhận trước báo giá. Ví dụ HX020/HX020L, MX125 thuộc ENF; MX130, FX360 thuộc E0.
Số liệu trong báo cáo kiểm nghiệm có bằng nồng độ trong nhà của mình không?
Không. Báo cáo đo mẫu trong buồng thử tiêu chuẩn; nồng độ thực tế còn phụ thuộc vào toàn bộ vật liệu trong nhà và mức thông gió.
